Powrót => Strona główna

Ocenianie j. polski

PRZEDMIOTOWE OCENIANIE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS I, II, III

W L LO Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM. RUY BARBOSY

W WARSZAWIE

Na początku roku szkolnego nauczyciel informuje uczniów o wymaganiach edukacyjnych niezbędnych do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z języka polskiego, określonych w podstawie programowej i wynikających z realizowanego programu nauczania, o sposobach sprawdzania osiągnięć edukacyjnych oraz o warunkach i trybie otrzymania wyższej niż przewidywana śródrocznej i rocznej oceny klasyfikacyjnej.

  1. I. ELEMENTY OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ Z JĘZYKA POLSKIEGO:

Konieczne składniki oceny (KSO):

(oceny te w dzienniku internetowym oznaczone są na czerwono)

  1. Minimum dwa wypracowania klasowe w semestrze sprawdzające umiejętności wymagane na egzaminie maturalnym tj. interpretacja tekstu poetyckiego lub rozprawka problemowa

( w tym wypracowanie z próbnego egzaminu maturalnego)

  1. Minimum dwa testy na czytanie ze zrozumieniem w semestrze, przeprowadzane w klasie w formie sprawdzianu (w tym czytanie ze zrozumieniem z próbnego egzaminu maturalnego)
  2. Sprawdzian ze znajomości każdej epoki literackiej po skończeniu jej omawiania
  3. Sprawdzian ze znajomości treści lektury oznaczonej w podstawie programowej na IV etapie edukacji gwiazdką lub lektury wskazanej przez nauczyciela
  4. Wypowiedź ustna (dotycząca bieżącego materiału lub będąca problemową analizą wskazanego tekstu kultury – literackiego lub ikonicznego lub popularnonaukowego z zakresu wiedzy o języku)
  5. Testy międzyszkolne i międzyoddziałowe różnego rodzaju zgodnie z harmonogramem w konkretnym roku szkolnym

W szczególnej sytuacji nauczyciel może przesunąć jeden ze sprawdzianów z pkt.1. lub 2. na drugi semestr.

Ocena z poprawy powyższych typów zadań ma taka samą rangę jak ocena poprawiana !

Do liczenia średniej arytmetycznej KSO bierze się pod uwagę wszystkie sprawdziany przeprowadzone w klasie!

Dodatkowe składniki oceny (DSO) np.:

  1. 1. Udział w olimpiadzie i różnego rodzaju konkursach o charakterze polonistycznym (za zakwalifikowanie się do kolejnego etapu - ocena cząstkowa celujący; za uzyskanie wyróżnienia – podwyższenie oceny rocznej o jeden stopień; za uzyskanie tytułu laureata lub finalisty olimpiady/konkursu – ocena roczna celujący)
  2. Aktywność na lekcji
  3. Kartkówka (15-20 minutowa z trzech ostatnich lekcji)
  4. Kartkówka ze znajomości lektury
  5. Prezentacja multimedialna
  6. Wypowiedź pisemna różnego rodzaju
  7. Recytacja wierszy
  8. Praca indywidualna i grupowa
  9. Prace długoterminowe, projekty
  10. Inne, np. sporządzanie notatek

Powyższe oceny są zależne od charakteru klasy i sytuacji nauczyciela uczącego!

  1. II. ZASADY OCENIANIA I PRACY NA LEKCJACH JĘZYKA POLSKIEGO:
  2. Pisemne prace, sprawdziany, testy, kartkówki, prace domowe, odpowiedzi ustne są pracami samodzielnymi. W przypadku stwierdzenia pracy niesamodzielnej uczeń otrzymuje ocenę niedostateczną i traci prawo do jej poprawy.
  3. Ocenianiu mogą podlegać prace grupowe. Taką samą ocenę otrzymują wszyscy uczniowie w grupie lub otrzymują różne oceny, zależnie od dokonanego przez nich wkładu pracy.
  4. Prace domowe są sprawdzane lub przyjmowane w wyznaczonym terminie. W uzasadnionych przypadkach termin może być przez nauczyciela przedłużony. Jeśli uczeń nie odda pracy domowej w terminie, otrzymuje ocenę niedostateczną.
  5. Uczeń może zgłosić dwa nieprzygotowania w semestrze. Lista uczniów nieprzygotowanych powinna być przekazana nauczycielowi przed rozpoczęciem lekcji. W przypadku zgłoszenia większej liczby nieprzygotowań w semestrze uczeń otrzymuje ocenę niedostateczną za każde kolejne zgłoszone nieprzygotowanie.
  6. Uczeń ma obowiązek posiadać na lekcji wymagane przez nauczyciela pomoce naukowe, uczestniczyć w zajęciach oraz swoim zachowaniem nie utrudniać prowadzenia lekcji.
  7. Dłuższe formy pisemne sprawdzania wiadomości i umiejętności są zapowiadane co najmniej na tydzień przed przeprowadzeniem i wpisane do dziennika lekcyjnego. Kartkówka z trzech ostatnich lekcji nie musi być zapowiedziana.
  8. Kartkówka powinna być oceniona, oddana i omówiona przez nauczyciela w ciągu tygodnia, praca klasowa zaś w ciągu trzech tygodni.
  9. Uczeń ma obowiązek przystąpienia do wszystkich zapowiedzianych prac pisemnych w wyznaczonym przez nauczyciela terminie. W przypadku usprawiedliwionej nieobecności pisze sprawdzian w innym terminie wyznaczonym przez nauczyciela.
  10. Uczeń, który otrzymał ocenę niedostateczną ze sprawdzianu, może przystąpić do poprawy w wyznaczonym przez nauczyciela terminie, wspólnym dla całej klasy. Do średniej ważonej liczą się obie oceny otrzymane przez ucznia.
  11. Uczeń ma prawo do jednej poprawy sprawdzianu. Do średniej ważonej liczą się obie oceny otrzymane przez ucznia.
  12. Jeżeli nieobecność ucznia na sprawdzianie nie została usprawiedliwiona, może on pisać ten sprawdzian w terminie poprawy wyznaczonym przez nauczyciela dla całej klasy lub w innym wyznaczonym przez nauczyciela terminie. Dla tego ucznia jest to jedyny termin napisania sprawdzianu.
  13. Sprawdzone i ocenione pisemne prace ucznia są udostępniane uczniowi i jego rodzicom:

- uczniowi nauczyciel przekazuje pracę w czasie zajęć edukacyjnych, podczas których omawia z danym oddziałem sprawdzone i ocenione prace. Uczniowi nieobecnemu na takich zajęciach prace są udostępniane (wraz z krótkim omówieniem) w czasie najbliższych zajęć edukacyjnych, na których uczeń jest obecny, lub w innym czasie wyznaczonym przez nauczyciela (np. w trakcie konsultacji);

- nauczyciel określa termin zwrotu otrzymanych i ocenionych prac kontrolnych, wskazuje również prace, które mogą być zatrzymane przez uczniów (bez konieczności zwrotu);

- rodzicom prace ucznia są udostępniane przez nauczyciela w czasie zebrań informacyjnych, które odbywają się zgodnie z harmonogramem spotkań w danym roku szkolnym, a w przypadku nieobecności rodzica na zebraniu - w innym terminie uzgodnionym indywidualnie z nauczycielem;

- nauczyciel przechowuje wybrane prace uczniów do dnia zakończenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych w danym roku szkolnym.

 


 

III. PROGI PROCENTOWE OBOWIAZUJĄCE PRZY OCENIANIU SPRAWDZIANÓW, TESTÓW I WYPRACOWAŃ KLASOWYCH W ZAKRESIE WIADOMOŚCI ORAZ UMIEJĘTNOŚCI NA POZIOMIE PODSTAWOWYM I ROZSZERZONYM:

Niedostateczny – 0% - 49%

Dopuszczający – 50% - 64%

Dostateczny – 65% - 79%

Dobry – 80% - 92%

Bardzo dobry – 93% - 97%

Celujący – 98%-100%

 

IV ŚREDNIA WAŻONA:

I semestr – średnia arytmetyczna KSO x 0,7 + średnia arytmetyczna DSO x 0,3

II semestr – ocena za I semestr x 0,3 + średnia arytmetyczna KSO z II semestru x 0,5 + średnia arytmetyczna DSO z II semestru x 0,2

 

Ocenę semestralną i roczną nauczyciel przedmiotu może zaokrąglić po uwzględnieniu zaangażowanie ucznia w przedmiot języka polskiego.

V PROGI OCEN SEMESTRALNYCH:

Niedostateczny – 1,0 - 1,99

Dopuszczający – 2,0 – 2,99

Dostateczny – 3,0 – 3,99

Dobry – 4,0 – 4,99

Bardzo dobry – 5,0 – 5,79

Celujący – 5,8 – 6,0

Podwyższenie oceny semestralnej wystawionej przez nauczyciela jest możliwe w formie pracy pisemnej obejmującej wiedzę i umiejętności z całego semestru. Uczeń, zanim przystąpi do pracy, zobowiązany jest wypełnić procedury zapisane w szkolnym systemie oceniania. Praca ucznia oceniana będzie przez nauczyciela uczącego go i niezależnie przez drugiego polonistę L LO, według kryteriów zapisanych powyżej.


 

VI WYMAGANIA RAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY

Ocena niedostateczna – odtwarzanie wiadomości bez związku z poleceniem; nie posiadanie umiejętności koniecznych do dalszego kształcenia; brak analizy; nie podejmowanie próby trafnej interpretacji; brak porządkowania treści; brak znajomości pojęć kluczowych dla rozumienia omawianych problemów; język uniemożliwiający zrozumienie czy odczytanie sensu wypowiedzi; nie wykonywanie zadań podczas lekcji oraz w domu; unikanie zajęć z przedmiotu, brak współpracy z klasą lub grupą przy wyznaczonych zadaniach, lekceważący stosunek do przedmiotu.

Ocena dopuszczająca – częściowe, niepełne odtwarzanie wiadomości; próba analizy; umiejętność powierzchownej, odtwórczej interpretacji; rozumienie treści programowych na poziomie dosłownym; nieporadne porządkowanie treści; braki w opanowaniu wiadomości i umiejętności określonych podstawą programową i programem nauczania, ale braki te nie przekreślają możliwości dalszego kształcenia; posługiwanie się kluczowymi dla rozumienia omawianych epok pojęciami; umiejętność rozwiązywania z pomocą nauczyciela prostych zadań w typowej sytuacji; wypowiedzi mają charakter odtwórczy;  język ubogi, schematyczny

Ocena dostateczna – wystarczające odtwarzanie wiadomości; opanowanie w podstawowym zakresie umiejętności określonych podstawą programową i programem nauczania, które są konieczne do dalszego kształcenia, poprawna, choć ograniczona do najistotniejszych aspektów, analiza tekstów; umiejętność odtwórczej interpretacji; rozumienie treści programowych na poziomie dosłownym; umiejętność rozwiązywania zadań typowych; logiczne porządkowanie treści; język schematyczny, na ogół poprawny.

Ocena dobra – funkcjonalne odtwarzanie wiadomości; opanowanie w dużym zakresie umiejętności określonych podstawą programową i programem nauczania, celowa analiza tekstów, umiejętność odtwórczej, ale także samodzielnej interpretacji; rozumienie treści programowych na poziomie dosłownym i przenośnym; umiejętność logicznego wnioskowania, uogólniania i porządkowania treści; wykorzystywanie posiadanej wiedzy i umiejętności w sytuacjach typowych; sądy własne i odtwórcze; poprawny i dość urozmaicony język.

Ocena bardzo - funkcjonalne odtwarzanie wiadomości; opanowanie w pełnym zakresie umiejętności określonych podstawą programową i programem nauczania; pogłębiona i celowa analiza tekstów, umiejętność wnikliwej, samodzielnej interpretacji; rozumienie treści programowych na poziomie dosłownym, przenośnym i symbolicznym; umiejętność posługiwania się różnorodnymi kontekstami; umiejętność logicznego wnioskowania i uogólniania; świadome porządkowanie treści; wykorzystywanie posiadanej wiedzy i umiejętności w sytuacjach problemowych; samodzielność sądów; wartościowanie i uogólnianie zdobytej wiedzy; w pełni poprawny i urozmaicony język, dostosowany do sytuacji komunikacyjnej  

Ocena celująca – wiedza erudycyjna i swobodne jej wykorzystywanie; pogłębiona, celowa i oryginalna analiza tekstów; umiejętność wnikliwej i dojrzałej interpretacji oraz stawiania hipotez badawczych; rozumienie treści programowych na poziomie dosłownym, przenośnym i symbolicznym; umiejętność posługiwania się różnorodnymi kontekstami; umiejętność logicznego wnioskowania i uogólniania; świadome porządkowanie treści; samodzielność sądów; w pełni poprawny i urozmaicony język; 

VII KRYTERIA OCENIANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA WEDŁUG PODZIAŁU NA POSZCZEGÓLNE OCENY:

Ocena dopuszczająca:

Uczeń potrafi:

- przyporządkować epoce nazwiska pisarzy wskazanych w podstawie programowej oraz wymienić ich dzieła,

- przyporządkować autorowi/autorom tytuły utworów literackich wskazanych w podstawie programowej, utworom zaś głównych bohaterów,

- określić przybliżone ramy chronologiczne epoki literackiej,

- objaśnić znaczenie nazw epok literackich,

- odróżnić od siebie tekst liryczny, epicki i dramatyczny,

- wskazać podstawowe cechy najważniejszych dla omawianych epok gatunków literackich,

- nazwać najważniejsze hasła programowe, prądy umysłowe i filozoficzne oraz kierunki artystyczne omawianych epok; wskazać ich cechy,

- wskazać w dziełach literackich wymienionych w podstawie programowej realizację poszczególnych haseł i prądów,

- streścić główne wątki utworów wskazanych w podstawie programowej,

- scharakteryzować głównych bohaterów literackich utworów epickich i dramatycznych wskazanych w podstawie programowej,

- rozpoznać najważniejsze środki i zabiegi stylistyczne w utworach literackich danych epok,

- zanalizować utwory wskazane w podstawie programowej, uwzględniając najważniejsze kategorie opisu takie jak: podmiot, adresat liryczny, narrator, świat przedstawiony i posługując się podstawową terminologią teoretycznoliteracką,

- określić tematykę utworów literackich wskazanych w podstawie programowej,

- wskazać w tekście literackim najważniejsze środki językowe służące przekonywaniu,

- objaśnić istotę intencji komunikacyjnej,

 - rozpoznać intencję komunikacyjną wyrażoną wprost w tekście nieliterackim (w wypowiedziach potocznych),

- sformułować najważniejsze zasady etykiety językowej,

- odtworzyć informacje sformułowane wprost,

- odtworzyć sens fragmentów (zdań, grup zdań, akapitów), - wyodrębnić główną myśl całego tekstu,

- posługiwać się komunikatywnym językiem w mowie i w piśmie,

- wypowiadać się na zadany temat w sposób świadczący o zrozumieniu tematu,

- wybrać teksty literackie służące realizacji wybranego tematu,

- odnieść się w wypowiedzi do tekstów literackich,

Ocena dostateczna:

Na ocenę dostateczną uczeń potrafi to co na ocenę dopuszczająca, a ponadto potrafi:

- wskazać podstawowe cechy wszystkich omawianych gatunków literackich,

- powiązać fakty literackie z istotnymi wydarzeniami historycznymi,

- rozpoznać cechy charakterystyczne epoki literackiej,

- zinterpretować metaforyczne tytuły i podtytuły utworów,

- opisać motywy i tematy literackie odwołując się do omówionych utworów, np.: miłość, natura, wędrówka (pielgrzymka), tęsknota za ojczyzną, relacje człowieka z Bogiem, bunt, koncepcja odzyskania niepodległości, obraz i ocena polskiego społeczeństwa (charakterystyka klas społecznych), rewolucja,

 - scharakteryzować wzorce osobowe i postawy bohaterów, odwołując się do omówionych utworów literackich,

- scharakteryzować wizję świata i człowieka w poszczególnych epokach literackich,

- wykorzystać podstawowe konteksty do analizy i interpretacji utworów literackich (np. kontekst biograficzny lub historyczny),

- określić tematykę wszystkich omawianych utworów literackich,

- określić funkcję środków językowych w tekście retorycznym,

- wskazać kilka charakterystycznych cech języka wybranej grupy językowej (np. młodzieży), dostrzegając jego swoistość w stosunku do odmiany ogólnej,

- rozpoznać w wypowiedziach bohaterów literackich intencję komunikacyjną wyrażoną wprost oraz nie wprost,

- sformułować tezę tekstu lub fragmenty tekstu,

- podać argumenty na rzecz tezy,

- odróżnić argumenty od przykładów oraz tezę od hipotezy,

- rozpoznać relacje kompozycyjne między poszczególnymi fragmentami (akapitami testu),

- oddzielić informacje od opinii,

- wskazać przyczynę i skutki,

- formułować wnioski interpretacyjne oparte na samodzielnej analizie tekstu,

- posługiwać się cytatami w funkcji argumentacyjnej,

- posługiwać się ogólnie poprawną polszczyzną (fleksja, leksyka, frazeologia, składnia),

- zabrać głos w dyskusji,

Ocena dobra:

Na ocenę dobrą uczeń potrafi to, co na ocenę dostateczną a ponadto potrafi:

- wskazać związki między literaturą a historią, kulturą, sztuką i filozofią omawianych epok,

- wymienić głównych twórców kultury (nauki, sztuki, filozofii) omawianych epok i ich dzieła,

- porównać wzorce osobowe, kreacje bohaterów oraz wizję świata i człowieka w danych epokach literackich,

- rozpoznać fonetyczne, leksykalne, składniowe i semantyczne środki artystycznego wyrazu w tekstach literackich oraz określić ich funkcje,

- wskazać dominantę kompozycyjną i stylistyczną oraz dokonać analizy typowego dla epoki i autora utworu literackiego, - określić przynależność utworu lirycznego do określonego typu liryki,

- scharakteryzować program ideowy i artystyczny poszczególnych epok,

- ocenić postawy bohaterów literackich,

 - rozpoznać i nazwać sposób argumentacji zastosowany w dyskusji,

- wskazać najważniejsze cechy, zarówno leksykalne jak i składniowe, tekstów publicystycznych, potocznych i naukowych (popularnonaukowych),

- rozpoznać i określić typ nadawcy i adresata tekstu,

- rozpoznać charakterystyczne cechy stylu i języka tekstu,

 - nazwać środki językowe i określić ich funkcje w tekście,

- wskazać cechy gatunkowe tekstu,

- selekcjonować materiał, przywoływać tylko informacje istotne z punktu widzenie tematu,

- posługiwać się terminologią historyczno- i teoretycznoliteracką oraz językoznawczą,

- sformułować hipotezę badawczą w odniesieniu do tematu,

- podsumować rozważania (uogólnić wnioski wynikające z analizy i interpretacji tekstu),

 - posługiwać się poprawną polszczyzną (w zakresie fleksji, leksyki, frazeologii, składni),

- przestrzegać zasad etykiety językowej podczas rozmowy, dyskusji, negocjacji,

- zająć i uzasadnić swoje stanowisko w dyskusji z odwołaniem się do utworu, cytatu, kontekstu, lub wiedzy o epoce

Ocena bardzo dobra:

Na ocenę bardzo dobrą uczeń potrafi to, co na ocenę dobrą, a ponadto potrafi:

- omówić przemiany gatunkowe,

- wskazać i opisać charakterystyczne cechy językowe i stylistyczne w tekstach literackich,

- porównać sposoby realizacji tego samego motywu (toposu) w różnych tekstach literackich,

 - zinterpretować dzieło literackie w samodzielnie dobranym kontekście (np. filozoficznym, historycznym, historycznoliterackim, kulturowym),

- dokonać samodzielnej analizy i interpretacji dzieła literackiego, posługując się biegle terminologią historyczno- i teoretycznoliteracką,

- rozpoznać przenośne znaczenia (metaforyczne, symboliczne, paraboliczne, alegoryczne),

- dokonać samodzielnej analizy i interpretacji dzieła sztuki, ze wskazaniem funkcji środków wyrazu specyficznych dla danej dziedziny,

- rozpoznać elementy różnych wzorców stylistycznych,

- określić funkcje środków poetyckich w kreowaniu świata w tekście literackim,

- zastosować wszelkie wymienione wyżej umiejętności w zakresie analizy tekstów naukowych i filozoficznych,

- podporządkować kompozycję wypowiedzi własnemu zamysłowi interpretacyjnemu,

- skutecznie unikać szablonów i schematów językowych,

- posługiwać się bogatym słownictwem i bogata składnią,

- samodzielnie gromadzić, porządkować i wykorzystywać w wypowiedziach ustnych i pisemnych materiały z różnych źródeł dotyczące literatury, filmu i innych dziedzin sztuki

Ocena celująca:  

Na ocenę celującą uczeń potrafi to, co na ocenę bardzo dobrą a ponadto:

- posiada wiadomości i umiejętności wykraczające poza program nauczania,

- swobodnie posługuje się zdobytymi do tej pory wiadomościami,

- dba o samodzielny i twórczy rozwój swoich uzdolnień lub osiąga sukcesy w konkursach i olimpiadach.


 

VIII TREŚCI NAUCZANIA DLA POSZCZEGÓLNYCH ODDZIAŁÓW: (treści przeznaczone dla zakresu rozszerzonego oznaczono gwiazdką *)

Klasa I

Biblia

Treści nauczania:

  1. Biblia jako księga święta, dzieło literackie i dokument historyczny
  2. Człowiek wobec Boga i dylematów wiary
  3. Człowiek Biblii wobec problemów egzystencjalnych
  4. Świat biblijnych wartości – w Starym i Nowym Testamencie
  5. Biblijny język symboliczny
  6. Postacie biblijne jako archetypy ludzkich postaw i zachowań oraz ich reinterpretacja w różnych tekstach kultury
  7. Nawiązania do biblijnych toposów i motywów w literaturze polskiej i obcej

Pojęcia kluczowe:

  1. Świat idei: kultura śródziemnomorska, monoteizm, Biblia, testament, ewangelia, topos, motyw, sacrum, profanum, vanitas, przymierze, apokalipsa, homo viator
  2. Organizacja dzieła literackiego: inwersja, paralelizm (składniowy, znaczeniowy), psalm, apokryf, przypowieść, reinterpretacja, parabola*, alegoria, interpretacja alegoryczna*, archaizm, stylizacja biblijna*, literatura faktu*

Antyk grecko-rzymski

Treści nauczania:

  1. Bohaterowie greckiej mitologii jako archetypy ludzkich postaw i zachowań oraz ich reinterpretacja w różnych tekstach kultury
  2. Idea naśladowania natury w sztuce starożytnej
  3. Swoistość literatury jako dziedziny sztuki i rodzaju piśmiennictwa
  4. Heroizm i codzienność w eposie homeryckim
  5. Koncepcja ludzkiego losu i etos w tragedii antycznej
  6. Refleksja metapoetycka w liryce Horacego
  7. Nawiązania do mitologicznych oraz antycznych toposów i motywów w literaturze i sztuce współczesnej
  8. Dialog z poetyką teatru greckiego w kulturze współczesnej*

Pojęcia kluczowe:

  1. Świat idei: antyk, filozofia, politeizm, mit, heroizm, etos (rycerski), fatum, tragizm, stoicyzm, epikureizm, „Nie wszystek umrę”, poeta wychowaca*, archetyp*, narcyzm*
  2. Organizacja dzieła literackiego: rodzaj literacki, gatunek literacki, epika, liryka, dramat, epos (epopeja) rycerski i religijny, porównanie, porównanie homeryckie, inwokacja, patos, pieśń, anakreontyk, tragedia, zasada trzech jedności, mimesis, wina tragiczna*, ironia tragiczna, hybris*, transpozycja*

Średniowiecze

Treści nauczania:

  1. Przemiany w średniowiecznym światopoglądzie i duchowości
  2. Realizacje idei ad majorem Dei gloriam w literaturze średniowiecza
  3. Kulturowe mity średniowiecza (miłość dworna i etos rycerski) i rozrachunek z nimi w literaturze polskiej i obcej
  4. Estetyka średniowiecza – katedra gotycka jako uniwersalny wzorzec piękna i inspiracja dla twórców innych dziedzin sztuki
  5. Nawiązania do średniowiecznych toposów i motywów w literaturze współczesnej
  6. Średniowieczne oswajanie śmierci*
  7. Alegoryczny język średniowiecznej kultury*

Pojęcia kluczowe:

  1. Świat idei: średniowiecze, teocentryzm, uniwersalizm, styl romański, gotyk, deesis, asceza, hagiografia, pareneza, franciszkanizm, miłość dworna, taniec śmierci*, scholastyka*, teodycea*, Stabat Mater dolorosa*
  2. Organizacja dzieła literackiego: pieśń religijna, hymn, legenda, alegoria, lament*, groteska*, satyra*

Renesans

Treści nauczania:

  1. Humanizm jako wyraz nowożytnej duchowości
  2. Człowiek renesansu – filozof i obywatel pomiędzy optymizmem a zwątpieniem
  3. Renesansowa koncepcja miłości, małżeństwa i kobiety
  4. Tragiczne wybory bohaterów szekspirowskich
  5. Nawiązania do renesansowych toposów i motywów w literaturze współczesnej
  6. Koncepcja utopijnego państwa – zniewolenie jednostki w społecznym raju*
  7. Uniwersalny wymiar humanistycznej interpretacji świata – od antyku do literatury XX wieku*

Pojęcia kluczowe:

  1. Świat idei: renesans (odrodzenie), humanizm, antropocentryzm, reformacja, horacjanizm, Fortuna, topos „gdzie jest/ są”, petrarkizm, poeta doctus, hamletyzm, utopia*, parafraza*
  2. Organizacja dzieła literackiego: wiersz sylabiczny, przerzutnia, sonet, trez, ironia, tragedia nowożytna, klasycyzm renesansowy*, cykl literacki*

Barok

Treści nauczania:

  1. Antynomiczny charakter kultury barokowej
  2. Refleksja metafizyczna w literaturze baroku – człowiek wobec czasu, śmierci i Boga
  3. Wirtuozeria poezji barokowej jako przejaw niepokojów egzystencjalnych epoki
  4. Sarmackie widzenie świata – pomiędzy megalomanią a obywatelską troską o Rzeczypospolitą
  5. Nawiązania do barokowych toposów i motywów oraz do barokowej poetyki* w literaturze współczesnej

Pojęcia kluczowe:

  1. Świat idei: barok, kontrreformacja, poezja metafizyczna, poezja dworska, libertynizm, sarmatyzm, ksenofobia, tradycjonalizm, przedmurze chrześcijaństwa, idealizm
  2. Organizacja dzieła literackiego: koncept (konceptyzm), paradoks, oksymoron, hiperbola, antyteza, anafora, puenta, kontrast, peryfraza, pamiętnik, makaronizm, turpizm*, ars moriendi*

Oświecenie i początki nowoczesności:

Treści nauczania:

  1. Naprawianie świata w literaturze i publicystyce oświecenia
  2. Nowy model patriotyzmu w obliczu utraty niepodległości przez Rzeczypospolitą
  3. Oświeceniowe idee i wartości w literaturze epoki
  4. Kryzys oświeceniowego racjonalizmu – „człowiek serca” w literaturze sentymentalnej i preromantycznej
  5. Nawiązania do oświeceniowych toposów i motywów oraz do klasycystycznej poetyki* w literaturze współczesnej
  6. Współczesne rozprawy z oświeceniowymi metodami poznawania rzeczywistości*
  7. Bohater faustyczny jako wzorzec człowieka poszukującego*
  8. Człowiek wobec rzeczywistości historycznej, dobra i zła, Boga i szatana*

Pojęcia kluczowe:

  1. Świat idei: oświecenie, nowoczesność, rozum, racjonalizm, dydaktyzm, publicystyka, werteryzm, ból istnienia, panteizm, Duch*, faustyzm*, gnostycyzm*, człowiek – boże igrzysko*
  2. Organizacja dzieła literackiego: klasycyzm, sentymentalizm, rokoko, karykatura, satyra, powieść epistolarna, powieść podróżnicza, synkretyzm*,

ZNAJDŹ NAS