Towarzystwo Brazylijsko-Polskie im. Ruy Barbosy w Warszawie, taka bowiem była pierwotna nazwa Towarzystwa Polsko-Brazylijskiego, powstało w 1929 roku. Inauguracyjne posiedzenie oraz pierwsze walne zebranie Towarzystwa Brazylijsko-Polskiego im. Ruy Barbosy odbyły się w listopadzie 1929 roku w sali Senatu RP pod przewodnictwem założyciela i prezesa Towarzystwa prof. Juliana Szymańskiego, marszałka Senatu w latach 1928-1930. Uczestniczyli w nich m.in. prof. Józef Siemiradzki, Wacław Sieroszewski, senator Eryk Kurnatowski oraz poseł Brazylii w Warszawie Alcibiades Peçanha. Wśród założycieli Towarzystwa byli m.in. geograf Apoloniusz Zarychta, podróżnik i autor wielu książek o Brazylii Mieczysław Lepecki oraz wybitny bakteriolog prof. Feliks K. Otto Bujwid. W listopadzie roku 2009 Towarzystwo Polsko-Brazylijskie obchodzi 80-lecie swego istnienia. O przygotowaniach do uczczenia tej rocznicy piszemy w dalszej części tej informacji. Powołanie Towarzystwa Brazylijsko-Polskiego im. Rui Barbosy w roku 1929 miało na celu intensyfikację kontaktów między obu krajami, zwłaszcza ze względu na wielosettysięczną emigrację polską w Brazylii. Brazylia była pierwszym państwem w Ameryce Łacińskiej, które już w sierpniu 1918 roku uznało niepodległą i zjednoczoną Polskę.

Inicjator powołania Towarzystwa prof. Julian Szymański, oftalmolog, wiele lat spędził w Brazylii,był założycielem katedry okulistyki na Uniwersytecie Federalnym w Kurytybie i autorem pierwszego podręcznika okulistyki w języku portugalskim dla studentów tego uniwersytetu. W 1921 roku powrócił do Polski. Prof. J. Szymański był prezesem Towarzystwa przez cały okres międzywojenny. On także po II wojnie światowej doprowadził do wznowienia działalności Towarzystwa jako Towarzystwa Polsko-Brazylijskiego. W uznaniu zasług dla rozwoju kontaktów w sferze naukowej i kulturalnej między obu krajami prof. J. Szymański został odznaczony przez rząd brazylijski Orderem Krzyża Południa w 1934 roku podczas swej wizyty w Brazylii. Towarzystwo jest najstarszą organizacją społeczną w Polsce, popularyzującą wiedzę o Brazylii, jej kulturze, o stosunkach polsko-brazylijskich oraz o Polonii brazylijskiej. Odtworzenie pełnej historii Towarzystwa nie jest możliwe, ponieważ cała jego dokumentacja uległa zniszczeniu w czasie Powstania Warszawskiego. W okresie powojennym do Towarzystwa należało wiele wybitnych osobistości, m.in. Julian Tuwim, Antoni Słonimski, Jarosław Iwaszkiewicz, Józef Ozga-Michalski, Michał Rusinek i Antoni Olcha. Po śmierci prof. J. Szymańskiego Towarzystwem kierowali m.in. J. Ozga-Michalski, M. Rusinek, wicemarszałek Sejmu prof. Zbigniew Gertych, wiceprezesami byli m.in. prof. Marcin Kula i prof. Janina Klawe. Sekretarzem generalnym przez wiele lat był Marian Ufnal.

W latach osiemdziesiątych, Towarzystwo prowadziło szeroką działalność popularyzującą wiedzę o Brazylii, jej kulturze, stosunkach polsko-brazylijskich i Polonii brazylijskiej, organizując imprezy m.in. z okazji Œwięta Narodowego Brazylii, koncerty, naukę języka portugalskiego, pokazy filmowe. Działały także biblioteka i czytelnia z prasą brazylijską. Obchody 50-lecia Towarzystwa w 1984 roku obejmowały m.in. sympozjum naukowe, publikacje, koncerty, spotkania z osobistoœciami polskimi i brazylijskimi. Słynny artysta-grafik Jan Młodożeniec wykonał piękny, kolorowy plakat okolicznoœciowy oraz zaprojektował logo Towarzystwa.

Po przeniesienieu siedziby Towarzystwa z ul. Niecałej (przy Teatrze Narodowym )do Liceum Ogólnokształcącego im. Rui Barbosy na poczatku lat 90-tych, Towarzystwo realizuje swoje statutowe zadania, współpracując z polskimi instytucjami, organizacjami społecznymi i uczelniami. Towarzystwo blisko współpracuje z Liceum Ogólnokształcącym im Rui Barbosy, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Centrum Studiów Latynoamerykańskich(CESLA) Uniwersytetu Warszawskiego, Stowarzyszeniem „Wspólnota Polska” i Polsko-Brazylijską Izbą Gospodarczą. Towarzystwo bardzo sobie ceni życzliwoœć i poparcie dla swej działalnoœci ze strony departamentu Ameryki Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP oraz Polsko-Brazylijskiej Grupy Parlamentarnej Sejmu RP, Kancelarii Sejmu i Senatu RP. Utrzymuje także kontakty z ambasadą i konsulatami generalnymi RP w Brazylii, jak też z niektórymi organizacjami polonijnymi w tym kraju. Bliskie kontakty utrzymuje z redaktorem naczelnym czasopisma "PROJECOES" ks. dr Zdzisławem Malczewskim TChr. Czasopismo poœwięcone studiom polsko-brazylijskim, wydawane jest w języku portugalskim w Kurytybie.

Towarzystwo blisko współpracuje także z Ambasadą Brazylii w Warszawie, która udziela szerokiego poparcia jego inicjatywom i przedsięwzięciom. Szczególnie blisko Towarzystwo współpracuje z dyrekcją liceum w zakresie promowania wœród młodzieży szkoły wiedzy o Brazylii, o stosunkach między obu krajami oraz o Polonii brazylijskiej. Organizowane są coroczne spotkania z okazji œwięta narodowego Brazylii z udziałem ambasadora tego kraju oraz spotkania z wybitnymi osobistoœciami polskimi i goœćmi brazylijskimi. Wœród goœci z Brazylii spotykali się z młodzieżą szkoły m.in. grupa deputowanych do Izby Deputowanych Kongresu Narodowego, znany pisarz Paulo Coelho, redaktor naczelny czasopisma „Projeçoes ks.dr Zdzisław Malczewski, poeta,malarz i działacz polonijny z Rio de Janeiro Tomasz Łychowski, prof. Henryk Siewierski,dyrektor Instytutu Literatury na Uniwersytecie w Brasilii i zasłużony tłumacz dzieł pisarzy polskich na język portugalski. Wœród goœci polskich występowali m.in. prof. Marcin Kula z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego i autor szeregu publikacji o Brazylii m.in. „Historii Brazylii”, wiceminister spraw zagranicznych RP Radosław Sikorski ,b. ambasador RP w Brazylii Bogusław Zakrzewski, oraz André Hamerski, prezes BRASPOL , organizacji polonijnej w stanie Rio Grande do Sul. Organizowane są również coroczne konkursy wiedzy o Brazylii z udziałem uczniów tego liceum oraz szeregu liceów ogólnokształcących ze stolicy i innych miast. Organizatorami konkursów są Anita Witek, nauczycielka matematyki i Grażyna Misiorowska, nauczycielka języka portugalskiego w tym liceum.

Towarzystwo współpracuje bardzo blisko od wielu lat również z Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego. Znajduje to wyraz m.in. we wspólnym przygotowaniu i organizowaniu wystaw:”BRAZYLIA I POLSKA,DALEKO LECZ BLISKO" oraz „POLACY W BRAZYLII". Pierwszą przygotowano w roku 2000 z okazji 80-lecia nawiązania stosunków dyplomatycznych miedzy obu krajami, zaœ drugą w roku 2005 z okazji 85. rocznicy tego wydarzenia. Przygotowanie obu wystaw było możliwe dzięki dofinansowaniu ich przez Stowarzyszenie "Wspólnota Polska" ze œrodków Kancelarii Senatu RP. Wystawy te były prezentowane w wielu instytucjach w stolicy m.in. w Bibliotece Narodowej, w Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Stowarzyszeniu "Wspólnota Polska", Liceum im. Rui Barbosy, w Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego oraz w Muzeum szlachty Maozwieckiej w Ciechanowie, Uniwersytecie im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie i w innych miejscach na terenie kraju. Towarzystwo i Muzeum wspólnie organizują również imprezy poœwięcone Brazylii i Polonii brazylijskiej. Towarzystwo przywiązuje duże znaczenie do współpracy także z Centrum Studiów Latynoamerykańskich (CESLA)Uniwersytetu Warszawskiego. Wyrazem bliskiej i owocnej współpracy z CESLA jest m.in. wspólne organizowanie sympozjów poœwięconych ważnym rocznicom w stosunkach między Polską i Brazylią oraz wspólne wydanie tomu wierszy „Graniczne progi” Tomasza Łychowskiego, poety, malarza i działacza polonijnego z Rio de Janeiro. Wydanie tego tomu poezji w Polsce stanowi wkład w popularyzację dzieł twórców polonijnych w naszym kraju.

Z okazji 500-lecia odkrycia Brazylii i 80-lecia ustanowienia stosunków dyplomatycznych między Polską i Brazylią w roku 2000 zorganizowano w szkole spotkanie z udziałem ambasadora Brazylii i wiceministra spraw zagranicznych RP. Dla uczczenia 85. rocznicy ustanowienia stosunków dyplomatycznych zorganizowano również sesję naukową na Uniwersytecie Warszawskim wspólnie z Centrum Studiów Latynoamerykańskich UW i ambasadą Brazylii. Sesję otworzyła rektor UW. W związku z 75-leciem działalnoœci Towarzystwa , w listopadzie 2004 roku odbyło się sympozjum poœwięcone tej rocznicy. Spotkanie zostało zorganizowane przez Towarzystwo wspólnie z Centrum Studiów Latynoamerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego. Jubileuszowe sympozjum odbyło się pod honorowym patronatem ministra spraw zagranicznych RP Włodzimierza Cimoszewicza. Uczestniczyli w nim m.in. wiceminister spraw zagranicznych Andrzej Załucki, ambasador Brazylii Marcelo Jardim, dyrektor CESLA prof . dr hab. Andrzej Dembicz i prof. dr hab. Marcin Kula z Instytutu Historycznego UW. Jako goœć uczestniczył dr Jack Szymanski z Cascavel, Paraná, wnuk założyciela Towarzystwa prof. Juliana Szymańskiego. Wyrażono wysokie uznanie dla 75 lat działalnoœci Towarzystwa w zakresie popularyzacji wiedzy o Brazylii oraz o bliskich więzach łączących oba narody i kraje wœród wielu pokoleń Polaków. Materiały z sympozjum ukazały się w publikacji „75 Lat Działalnoœci Towarzystwa Polsko-Brazylijskiego”.

Na dorocznym sprawozdawczym zebraniu Towarzystwa w marcu 2008 r. poœwięconym ocenie działalnoœci organizacji za poprzedni rok,jako goœć honorowy wystąpił Ambasador Brazylii Marcelo Jardim .Przedstawił on główne założenia polityki zagranicznej Brazylii podkreœlając aktywną rolę swego kraju na kontynencie Ameryki Południowej i w polityce œwiatowej. Goœć przedstawił również stan stosunków między Brazylią i Polską, które ocenił jako tradycyjnie bardzo dobre i bliskie. Podkreœlił znaczenie kontaktów politycznych na najwyższym szczeblu w ostatnich latach, dobrze rozwijające sie stosunki handlowe, gospodarcze jak również kontakty kulturalne i naukowe. Ambasador wysoko ocenił działalnoœć Liceum Ogólnokształcącego im. Rui Barbosy oraz Towarzystwa Polsko-Brazylijskiego w upowszechnianiu wiedzy o Brazylii i o stosunkach między obu krajami i narodami. Prezes Towarzystwa wyrażając podziękowanie Ambasadorowi i Ambasadzie Brazylii za aktywne poparcie dla przedsięwzięć realizowanych przez naszą organizację , wręczył dostojnemu goœciowi album pt. „Perły architektury w Polsce” z podpisami wszystkich uczestników zebrania. Na dorocznym zebraniu sprawozdawczym w marcu 2009 r. , były ambasador RP w Brasilii Paweł Kulka Kulpiowski z ministerstwa sprawa zagranicznych poinformował obszernie o aktualnym stanie stosunków miedzy obu krajami. Podczas uroczystoœci 100-lecia L Liceum Ogólnokształcącego im. Rui Barbosy, dawnych szkół Heleny Rzeszotarskiej w czerwcu 2008 r., prezes Towarzystwa w imieniu jego członków wręczył Ambasadorowi Marcelo Jardim „Dyplom Honorowego Członka Towarzystwa Polsko-Brazylijskiego” jako wyraz uznania dla aktywnego poparcia Ambasadora dla działalnoœci naszej organizacji.

Jak wspomniano na wstępie Towarzystwo Polsko-Brazylijskie w bieżącym roku obchodzi 80-lecie swego istnienia. Dla uczczenia tej rocznicy planowane jest sympozjum w dniu 24 listopada br. , organizowane wspólnie przez Zarząd Towarzystwa i Dyrekcję Liceum. Tytuł sympozjum: "Polska i Brazylia. Stan obecny stosunków,perspektywy i wyzwania w XXI wieku". Przewiduje się wystąpienia m.in. przedstawicieli ministerstwa spraw zagranicznych, Stowarzyszenia "Wspólnota Polska" , ambasadora Brazylii,prezesa Towarzystwa oraz naukowców zainteresowanych problematyką brazylijską i stosunków bilateralnych. Organizowane są także imprezy towarzyszące w ramach obchodów jubileuszu naszej organizacji. W roku 2009 przypada 140. rocznica przybycia pierwszej grupy osadników polskich do Brazylii, do Brusque w stanie Santa Catarina oraz 80. rocznica zorganizowanej emigracji Polaków do stanu Espirito Santo. Natomiast w roku 2010 przypada 90. rocznica ustanowienia stosunków dyplomatycznych między obu krajami. Także tym rocznicom Towarzystwo poœwięca wiele uwagi w swej działalnoœci. Towarzystwo liczy obecnie 45-ciu członków. Pracami kieruje szeœcioosobowy Zarząd wybierany na pięcioletnią kadencję. Zgodnie ze Statutem, walne zebrania sprawozdawczo-wyborcze odbywają sie co 5 lat, natomiast walne zebrania sprawozdawcze odbywają się co rok. Na ostatnim walnym zebraniu sprawozdawczo-wyborczym w marcu 2007 r. na kolejną 5-letnią kadencję wybrano zarząd w składzie: prezes- Stanisław Pawliszewski, wiceprezesi- Wiesław Włodarski i Waldemar Kluza, skarbnik- Wiesław Garbacz, sekretarz- Roman Pikul i członkini zarządu- Grażyna Arażny. Komisję Rewizyjną wybrano w składzie: przewodnicząca – Wanda Dorociak, wiceprzewodniczący- prof. Stanisław Piwowar, sekretarz – dr Maciej Piklikiewicz. Siedziba Towarzystwa znajduje się w gmachu Liceum Ogólnokształcącego im. Rui Barbosy, ul. Burdzińskiego 4, 03-480 Warszawa, tel. 022/619 23 64.

ZNAJDŹ NAS